Coñecer en tempo real o estado do mexillón durante o seu ciclo produtivo na batea e establecer como os factores ambientais, principalmente a temperatura, repercuten sobre o seu desenvolvemento é o obxectivo do proxecto Momento, liderado polo CSIC e coa DOP Mexillón de Galicia como socio estratéxico.
As conclusións deste traballo acaban de ser presentadas ao sector nunha sesión celebrada na sede de Mexillón de Galicia e na que interviñeron Laura G. Peteiro e Eve Galiman, investigadoras do CSIC, e Ángeles Longa Portabales, responsable de I+D+i da DOP.
Momento non só cinguiuse ao estudo dos mexillóns das rías galegas, senón que tamén analizou como os eventos extremos de temperatura afectan a outros exemplares da mesma especie (Mytilus galloprovincialis) que se producen noutras augas, concretamente no Mediterráneo. E para iso contouse coa colaboración da Federació de Productors de Molluscs Delta de l’Ebre (FEPROMODEL).
Os científicos desenvolveron previamente modelos no laboratorio que reproducían as condicións en mar aberto antes de trasladar os seus estudos ao escenario real: as augas do Atlántico e do Mediterráneo. E desas observacións determinaron como se comportan os mexillóns de ambas orixes cando son sometidos a condicións extremas de temperatura.
A investigación constatou que o aumento de temperatura incide na alimentación dos individuos, na apertura das súas valvas, na fortaleza do biso ou na súa disposición para defenderse de axentes contaminantes. Cando os mexillóns sométense a temperaturas superiores a 20ºC de forma mantida no laboratorio comen menos, adelgazan ao diminuír a súa capacidade para filtrar auga, perden agarre e aumenta o seu estrés. Cando a temperatura mantense por encima dos 25ºC o mexillón sofre aínda máis e todos os indicadores de estrés dispáranse.
No medio natural, estas condicións extremas de temperaturas danse no Delta do Ebro onde as augas, nos últimos anos, alcanzan valores próximos aos 30ºC que fan inviable o cultivo do mexillón no verán. Pola súa banda, nas rías grazas ao afloramiento costeiro soamente alcánzanse de forma moi puntual rexistros de temperatura superficial da auga próximos a 20ºC.
Estes e outros datos obtidos permitirán desenvolver ferramentas para anticipar situacións de tensión e tomar decisións máis intelixentes na xestión dos cultivos.
O proxecto incluíu tamén a realización dunha enquisa entre os produtores para que definisen as súas necesidades e prioridades de información e investigación. Dos resultados da consulta queda claro que as principais preocupacións dos bateeiros galegos teñen que ver coa subministración de semente e coa calidade das augas.
